2026 Kıdem Süresi Nasıl Hesaplanır? Askerlik, Doğum İzni ve Ücretsiz İzin Etkisi
Kıdem tazminatında çalışma süresi nasıl hesaplanır? Askerlik, doğum izni, ücretsiz izin ve hizmet birleştirmenin kıdeme etkisi.
Kıdem tazminatı hesabında en kritik soru: "kıdem süresinizin tam olarak ne kadar olduğu". Aynı işyerinde 6 yıl çalıştığınızı düşünürken, askerliği, doğum izni veya ücretsiz iznin kıdem hesabına nasıl yansıyacağını bilmemek hak kaybına yol açabilir. Bu yazıda kıdem süresinin nasıl hesaplandığını ve hangi sürelerin sayılıp sayılmadığını sade dille anlatıyoruz.
Temel Kural: Aralıksız Çalışma
Kıdem süresi, işçinin aynı işverende ve aynı iş kolunda aralıksız geçirdiği çalışma süresidir. 1475 sayılı İş Kanunu m.14 bu süreyi hesaplamak için iki ana ilke koyar:
- Hizmet süresinin sürekliliği — Sözleşme sona ermediği sürece süre işler.
- İş Kanunu kapsamında işyerinde çalışma — Sigortalı kayıt esastır.
Birden fazla farklı işverende geçen yıllar otomatik birleşmez, ama bazı istisnalar vardır (aşağıda).
Hangi Süreler Kıdeme Sayılır?
1. Yıllık İzin
Yıllık ücretli izin, kullanılsın veya kullanılmasın, kıdeme sayılır. Hatta kullanılmayan izinler için izin ücreti talep edilebilir.
2. Hafta Tatili ve Resmi Tatiller
Çalışılan gün sayılmasa da kıdem süresine dahildir. Bordroda görünür.
3. Hastalık İzni
Hastalık sebebiyle alınan rapor süreleri (sgk ödenekli) kıdeme sayılır. Geçici iş göremezlik dönemi kıdem hesabını etkilemez.
4. Doğum İzni
İş Kanunu m.74 uyarınca doğum öncesi 8 hafta + doğum sonrası 8 hafta = toplam 16 hafta doğum izni kıdeme sayılır. Çoğul gebelikte (ikiz) bir önceki 2 hafta eklenir.
Doğum sonrası 6 aya kadar ücretsiz izin de istenebilir — bu süre kıdeme sayılmaz (aşağıda).
5. İş Kazası Sonrası İyileşme Süresi
İş kazası veya meslek hastalığı sebebiyle iş göremezlik raporu süreleri kıdeme dahildir.
Hangi Süreler Kıdeme Sayılmaz?
1. Askerlik
Askerlik süresince işveren işçiyi işten çıkaramaz (askerlik nedeniyle gelen istifa hariç) ama askerlikteki süre kıdeme sayılmaz. İşçi dönüşte aynı işyerinde devam ederse kıdem sıfırdan başlamaz; askerlik öncesi süre saklı kalır. Askerlik bittikten sonra 2 ay içinde başvurması koşuluyla işveren aynı işe başlatmak zorundadır.
Önemli: Askerlik kıdem süresine eklenmese de, kanun gereği askerlik sebebiyle istifa eden işçiye kıdem tazminatı ödenir. Bu özel bir istisnadır.
2. Ücretsiz İzin
İşçi rızasıyla alınan ücretsiz izin süresi (örneğin doğum sonrası 6 aya kadar uzayan ücretsiz izin, eğitim için izin) kıdeme sayılmaz. Sözleşme askıdadır ama süre işlemez.
3. Grev ve Lokavt
Grev veya lokavt sırasında geçen süreler kıdeme sayılmaz. Toplu iş sözleşmesi durumlarında ayrıntılar değişebilir.
4. İşten Ayrılma + Geri Dönüş
Tek bir işverende bile, işten ayrıldıktan sonra geri dönüş durumunda önceki süre kıdeme dahil olmaz. Yeni başlangıç tarihiyle kıdem işler. İstisna: askerlik gibi yukarıdaki özel durumlar.
Hizmet Birleştirme (Farklı İşverenler Arası)
Genel kural olarak farklı işverenlerde geçen süreler birleşmez. Ancak aşağıdaki durumlar istisnadır:
- Aynı işveren farklı işyerinde: Aynı tüzel kişiliğe ait farklı şubelerde çalışma birleşir.
- İş yeri devri: İşyeri başka şirket tarafından devralındığında kıdem süresi kesintisiz devam eder (4857 m.6).
- Aynı grup şirketler: Holding ya da grup içinde işçinin transferinde uygulamada kıdem birleştirilir (bu durum sözleşme/mahkeme kararı ile tespit edilir).
- Hizmet birleştirmesi alacağı: Aynı işyerinde aralıklı çalışmada işçi tarafından yazılı talep edilirse birleştirme mümkündür (m.14/2).
Kısmi Süreli Çalışma
İş Kanunu m.13'e göre kısmi süreli (part-time) çalışanlar tam süreli çalışanlarla aynı haklara sahiptir. Kıdem hesabı aynı formülle yapılır, ancak günlük ücret oranı üzerinden hesaplanır. Yıllık 730 saatlik kısmi çalışan, tam sürelinin yarısı kadar kıdem hak eder.
Kıdem Süresinin İspatı
Kıdem süresini ispat eden belgeler:
- SGK Hizmet Dökümü — en güçlü kanıt
- Bordro ve maaş ödeme dekontları
- İş sözleşmesi
- İşveren tarafından verilen kıdem belgesi
- Tanık beyanı (gerekli görüldüğünde)
SGK Hizmet Dökümünüze SGK e-Hizmet üzerinden e-Devlet şifresiyle ulaşabilirsiniz.
Örnek Senaryolar
Senaryo 1: Askerlik dönüşü
- 2018-2020: A şirketinde çalışma (2 yıl)
- 2020-2021: Askerlik (1 yıl, kıdeme sayılmaz)
- 2021-2026: Aynı A şirketinde devam (5 yıl)
- Toplam kıdem: 7 yıl
Senaryo 2: Doğum izni ve ücretsiz izin
- 2020-2023: Çalışma (3 yıl)
- 2023: 16 hafta doğum izni (kıdeme dahil)
- 2023-2024: 6 ay ücretsiz izin (kıdeme dahil DEĞİL)
- 2024-2026: Tekrar çalışma (2 yıl)
- Toplam kıdem: 3 yıl + 4 ay (doğum izni dahil) + 2 yıl = 5 yıl 4 ay
Senaryo 3: İşyeri devri
- 2018-2022: X firması (4 yıl)
- 2022: X firması Y firmasına devredilir, işçi aynı işyerinde devam eder
- 2022-2026: Y firmasında (4 yıl)
- Toplam kıdem: 8 yıl (devir kıdemi kesmez — 4857 m.6)
Hesaplayıcımız ile Kontrol Edin
Hesply Kıdem Tazminatı Hesaplayıcısı, iş giriş ve çıkış tarihlerini girdiğinizde toplam gün hesaplar ve yıl + ay + gün cinsinden ayrıntı verir. Askerlik veya ücretsiz izin gibi dönemleri çıkardıktan sonra giriş tarihini ayarlamanız yeterli.
Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Karmaşık durumlarınız için bir iş hukuku avukatına danışın; ispat ve hak savunması süreçleri özel uzmanlık gerektirir.