2026 Veraset ve İntikal Vergisi: Hesaplama, Beyan, Muafiyet

Veraset ve İntikal Vergisi — kayıtsız kalınamayan bir vergi türü. Miras kalan ev, araç, banka hesabı veya doğum günü bağışı bile bu verginin konusudur. Yanlış beyan, gecikme cezası ve kalıcı hukuki sorunlara neden olur. 2026 yılı için tüm süreç, oran tablosu ve istisnaları bu rehberde inceliyoruz.

Veraset ve İntikal Vergisi Nedir?

7338 sayılı Kanun çerçevesinde, kişiden kişiye karşılıksız geçen mal varlıkları üzerinde alınır. İki türü vardır:

Veraset Yolu (Miras)

Ölen kişinin mal varlığının mirasçılarına geçmesi. Mirasçılar:

• Eş
• Çocuklar
• Anne, baba
• Kardeşler
• Yeğenler
• (Vasiyetname varsa diğer kişiler)

İntikal Yolu (Bağış)

Hayatta iken karşılıksız mal devri. Örnekleri:

• Anne baba çocuğa ev bağışı
• Doğum günü hediyesi (büyük değerli)
• Düğün hediyesi (altın, takı, nakit — belirli tutar üstü)
• Hayır kuruluşuna miras dışı yardım

2026 Vergi Oranları

Vergi artan oranlı dilim sistemine göre alınır. Mirastan veya bağıştan alınan değere göre:

Veraset Yolu (Miras)

Matrah	Vergi Oranı
İlk 1.500.000 TL	%1
Sonraki 3.000.000 TL	%3
Sonraki 6.500.000 TL	%5
Sonraki 14.000.000 TL	%7
25.000.000+ TL	%10

İntikal Yolu (Bağış)

Matrah	Vergi Oranı
İlk 1.500.000 TL	%10
Sonraki 3.000.000 TL	%15
Sonraki 6.500.000 TL	%20
Sonraki 14.000.000 TL	%25
25.000.000+ TL	%30

Önemli: Miras vergisi düşük (%1-10), bağış vergisi yüksek (%10-30). Yaşamda iken bağış yapmak verginin yüksek olduğu seçenektir.

Önemli İstisnalar

2026 itibarıyla aşağıdaki kalemler vergiden istisnadır:

1. Eş ve Çocuklar İçin İstisna

• Eş: İlk 500.000 TL'ye kadar
• Çocuk başı: İlk 200.000 TL'ye kadar
• Diğer mirasçılar: İlk 50.000 TL'ye kadar

İstisna tutar üstündeki kısım vergilendirilir.

2. Bazı Mal Varlığı Türleri

• Tarımsal araziler (belirli koşullarda)
• Konut sigortasından gelen tazminat
• Hayat sigortası ödemesi (ölüm halinde mirasçıya) — gelir vergisi farklı yapı
• BES birikimi (vefat eden BES sahibinden mirasçıya) — özel hükümler

3. Bağış Türleri

• Hayır kuruluşlarına bağış
• Dini vakıflara bağış
• Üniversitelere bağış
• Resmi olarak afet bölgelerine bağış

Beyanname Süreleri

Veraset Beyanı (Mirasçılar İçin)

• Vefat tarihinden itibaren 4 ay içinde beyan zorunlu (vefat Türkiye'de ise)
• Vefat yurt dışındaysa 6 ay
• Yabancı uyruklu mirasçılar yurt dışı yerleşikse 8 ay

Bağış Beyanı (Hediye Alanlar)

• Bağışı alan kişi, 1 ay içinde vergi dairesine beyan etmek zorundadır

Adım Adım Süreç

Veraset Yolu

1. Veraset İlamı Çıkarma (Sulh Hukuk Mahkemesi)

   • Mirasçıları belirleyen resmi belge
   • Noter aracılığıyla başvuru
   • 2-4 hafta süre, 1.500-3.000 TL masraf

2. Mal Varlığı Tespiti

   • Tapu, banka hesapları, araç, hisse senedi, BES, vb.
   • Her kalem için ekspertiz veya rayiç değer

3. Vergi Dairesine Beyan

   • Veraset İlamı + Mal Varlığı Beyannamesi
   • Beyanname formu vergi dairesinden alınır veya İVD üzerinden

4. Vergi Tahakkuk

   • Vergi dairesi tutarı hesaplar, mirasçılara tebliğ eder
   • Ödeme: 3 yıl, yılda 2 taksit (Mayıs ve Kasım)

5. Tapu/Aboneliği Geçiş

   • Vergi ödendikten sonra tapu, banka hesabı vb. yeni sahiplere geçirilir

Bağış Yolu

1. Bağış belgesi (noter) veya karşılıksız devir kararı
2. Bağış alan kişi 1 ay içinde vergi dairesine beyan
3. Vergi ödeme (peşin veya taksit)
4. Tescil işlemleri (tapuya, ruhsata)

Pratik Hesaplama Örneği

Senaryo: Vefat eden bir ebeveynden 2 çocuğa kalan 8.000.000 TL değerinde mirasn:

• Her çocuğa düşen pay: 4.000.000 TL
• Çocuk başı istisna: 200.000 TL
• Vergiye tabi: 3.800.000 TL/çocuk

Veraset vergisi (artan oranlı):

• İlk 1.500.000 × %1 = 15.000
• Sonraki 2.300.000 × %3 = 69.000
• Toplam: 84.000 TL/çocuk

İki çocuk = 168.000 TL toplam veraset vergisi.

3 yıllık taksit halinde:

• Yılda ~56.000 TL/çocuk × 2 = 112.000 TL/yıl toplam.

Bağış mı, Vasiyet mi?

Vergisel açıdan: Vasiyet (miras) bağıştan çok daha avantajlı. Aynı 4 milyon TL ev:

• Bağış olarak verilirse: %10-15 vergi → ~500.000 TL
• Vasiyet olarak verilirse: %1-3 vergi → ~80.000 TL

Vergi avantajı 6-7 kat farklı. Ancak vasiyet vefat sonrası, bağış hayatta iken — kontrol farkı var.

Sık Yapılan Hatalar

1. 4 ay beyan süresini kaçırma: Gecikme zammı + ceza uygulanır
2. Banka hesapları beyan etmemek: SGK ve banka bilgileri vergi dairesi tarafından sorgulanır
3. Ekspertiz değerini düşük göstermek: Vergi dairesi rayiç bedel ekspertiz yapar
4. Bağış belgesi olmadan devir: Tapuya işlem yapılmaz; ileride sorun
5. Hediye olarak küçük gösterme: 50.000 TL üstü hediyeler beyan edilmeli

Sıkça Sorulan Sorular

Kayınbaba ev bağış etti, vergi kim öder? Bağış alan kişi (siz). İntikal vergisi sizin sorumluluğunuzda.

Düğün takıları vergiye tabi mi? Toplam değeri 50.000 TL'yi aşan altın/takı bağışları için beyan zorunlu. Pratikte küçük düğün takıları için beyan yapılmaz.

Vasiyet ile mal varlığı dağıtılabilir mi? Evet. Türk Medeni Kanunu vasiyet hakkı tanımlar. Ancak saklı pay kuralı vardır: eş ve çocukların yasal pay hakkı vasiyetname ile elinden alınamaz.

Yurt dışından miras geliyor, Türkiye'de vergi? Evet. Türkiye'de yerleşik mirasçılar yurt dışı mirastan da vergi öderler (çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları mahsup yapar).

BES birikimi mirasa konu mu? BES'te birikim sigorta benzeri sayılır; vefat halinde mirasçılara geçer ama veraset vergisinden istisna olabilir. Detay: BES İptal ve Çıkış.

Vergiyi ödeyemezsem ne olur? Tahakkuk tarihinden 1 ay içinde itiraz hakkı; sonrasında icra dosyası açılır. Mal varlığı haczedilebilir. Yapılandırma kanunları çıktığında borç yapılandırma mümkün (detay).

Mali planlama için Hesply Aylık Bütçe ve uzun vadeli birikim için Bileşik Faiz hesaplayıcıları işinize yarar.