2026 SGK Primi Rehberi: Oranlar, Tavan, Hak Kazanım
SGK işçi primi nedir, brüt maaştan ne kadar kesilir, SGK tavanı 2026 için ne kadar? Emeklilik, sağlık, malullük haklarınızı sade dille açıklıyoruz.
Bordronuza baktığınızda en büyük kesintilerden biri "SGK İşçi Primi" satırıdır. Pek çok kişi bu kesintinin tam olarak ne işe yaradığını ve ne kadar olduğunu net bilmez. Bu rehberde 2026 yılında SGK primlerinin nasıl hesaplandığını, hangi haklara karşılık geldiğini ve dikkat etmeniz gerekenleri sade dille anlatıyoruz.
SGK Nedir?
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), 5510 sayılı Kanun ile kurulan, çalışanların ve emeklilerin sosyal güvenliğini sağlayan kamu kurumudur. SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı'nın birleşmesiyle 2006'da oluşmuştur. SGK'nın sağladığı temel güvenceler:
- Emeklilik: Yaşlılık aylığı, ölüm aylığı, malullük aylığı
- Sağlık: Genel Sağlık Sigortası (GSS) ile tedavi, ilaç, muayene
- İş kazası ve meslek hastalığı: Tedavi + iş göremezlik ödeneği
- Hastalık: Geçici iş göremezlik ödeneği
- Analık: Doğum izni ödeneği
Sigortalı Türleri
5510 sayılı Kanun kapsamında 3 ana sigortalılık türü vardır:
- 4/a: Hizmet akdiyle çalışanlar (özel sektör işçileri) — eski SSK
- 4/b: Bağımsız çalışanlar (esnaf, serbest meslek) — eski Bağ-Kur
- 4/c: Kamu görevlileri (memurlar) — eski Emekli Sandığı
Bu rehber özellikle 4/a — özel sektör çalışanları için yazıldı.
2026 SGK Prim Oranları (4/a)
Bordrodan kesilen SGK primleri ikiye ayrılır: işçi payı (sizden kesilen) ve işveren payı (işverenin ödediği).
| Sigorta Kolu | İşçi | İşveren | Devlet | Toplam |
|---|---|---|---|---|
| Malullük, Yaşlılık ve Ölüm | %9 | %11 | — | %20 |
| Genel Sağlık Sigortası | %5 | %7,5 | — | %12,5 |
| Kısa Vadeli Sig. Kolları (KVSK) | — | %2 | — | %2 |
| SGK toplam (4/a) | %14 | %20,5 | — | %34,5 |
| İşsizlik Sigortası | %1 | %2 | %1 | %4 |
| Genel toplam | %15 | %22,5 | %1 | %38,5 |
Yani brüt maaşın %15'i sizin cebinizden çıkar; geri kalan %23,5'i ise işveren ve devlet katkısıdır. Bu, işçi maliyetinin işverene neden brüt maaştan daha yüksek olduğunu açıklar.
SGK Matrah Tavanı
SGK primi sınırsız değildir. Aylık SGK matrahı, asgari ücretin 7,5 katı ile sınırlandırılmıştır. Bu sınıra SGK tavanı denir.
- 2025 SGK tavanı: yaklaşık 195.041 TL/ay (asgari ücret × 7,5)
- 2026 SGK tavanı: Asgari ücret resmi açıklamasıyla güncellenir
Tavan üzerinde maaş alanlar için SGK kesintisi tavandan hesaplanır. Yani 250.000 TL brüt alan biri ile 195.000 TL brüt alan biri aynı SGK primini öder. Bu da yüksek maaşlılarda net oranını biraz iyileştirir.
Hesaplama Örnekleri
Örnek 1: Brüt 30.000 TL
- SGK matrahı: 30.000 (tavanın altında)
- İşçi SGK: 30.000 × 0,14 = 4.200 TL
- İşsizlik: 30.000 × 0,01 = 300 TL
- Toplam sosyal kesinti: 4.500 TL
Örnek 2: Brüt 250.000 TL
- SGK matrahı: 195.041 TL (tavandan sınırlı)
- İşçi SGK: 195.041 × 0,14 = 27.306 TL
- İşsizlik: 195.041 × 0,01 = 1.950 TL
- Toplam sosyal kesinti: 29.256 TL
- (Yoksa: 250.000 × 0,15 = 37.500 TL olurdu — tavan ile 8.244 TL tasarruf)
Hesply Maaş Hesaplayıcısı bu hesabı otomatik yapar.
Emeklilik Hak Kazanımı (4/a)
5510 sayılı Kanun'a göre emekli olabilmek için üç şart birlikte sağlanmalıdır:
- Yaş şartı: Sigortalılık başlangıç tarihine göre değişir (kadın 58, erkek 60 — kademe sistemi)
- Prim ödeme gün sayısı: En az 7.200 prim günü (yaklaşık 20 yıl)
- Sigortalılık süresi: En az 25 yıl
8 Eylül 1999'dan sonra sigortalı olanlar için EYT (Emeklilikte Yaşa Takılanlar) düzenlemesinden yararlanamaz; tam koşulları sağlamak gerekir.
Ayrıntılı durum için: SGK Hizmet Dökümü üzerinden mevcut prim gün sayınızı kontrol edin.
SGK'nın Sağladığı Sağlık Güvencesi
Brüt maaşınızdan %5 olarak kesilen GSS payı sayesinde:
- Devlet ve özel anlaşmalı hastanelerde tedavi
- Reçeteli ilaçlarda devlet katkısı (genelde %80 ödeme SGK'dan)
- Doğum, ameliyat, kemoterapi gibi kritik tedavi
- 18 yaş altındaki çocuklarınız için kapsam
- Bakmakla yükümlü kişiler (eş, anne, baba) için kapsam
İşsizlik Sigortası Nedir?
Brüt maaşın %1'i kadar olan işsizlik primi, işten ayrılmanız durumunda İŞKUR aracılığıyla geçici ödenek almanızı sağlar. Şartları:
- Son 120 gün kesintisiz çalışmış olmak
- Son 3 yıl içinde en az 600 gün prim ödemiş olmak
- İşten kendi isteğiyle değil, ekonomik sebep / işveren feshi gibi şartlarla ayrılmış olmak
Ödenek süresi prim ödenen gün sayısına göre 180-300 gün, tutarı son 4 ay ortalama brüt'ün %40-80'i arasındadır (asgari ücretin 80'i max).
Bireysel Emeklilik (BES) vs SGK
BES (Bireysel Emeklilik Sistemi), SGK'nın yerine geçmez; ek emeklilik olarak konumlanır. Otomatik BES'e dahil olunduğunuzda brüt maaşın %3'ü BES'e kesilir (ayrıca devlet %25-30 katkı sağlar).
BES isteğe bağlıdır; cayma hakkı vardır. Hesplay maaş hesaplayıcısında BES kesintisi dahil değildir.
Sık Yapılan Hatalar
- Tavanı ihmal etmek. Yüksek maaşlarda SGK matrahı sınırlıdır.
- İşveren payını "kendi cebimden" sanmak. Bordroda görseniz de işçi payı sadece %15'tir.
- EYT umuduyla yıllarca prim ödemediği yıllarda geriye dönmeye çalışmak. Hizmet borçlanması belirli koşullarla mümkündür ama herkes yararlanamaz.
- İşsizlik ödeneğinin işverenden geldiğini sanmak. İŞKUR öder; başvuru kendiniz yaparsınız.
Faydalı Bağlantılar
- Hesply Maaş Hesaplayıcısı
- SGK e-Hizmet — prim ve hizmet dökümü
- İŞKUR — işsizlik ödeneği başvurusu
- Mevzuat.gov.tr — 5510 sayılı Kanun
Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Kişisel emeklilik veya sigorta durumunuz için SGK'dan resmi danışmanlık alın veya bir sosyal güvenlik uzmanına başvurun.